Romeinse aquaduct van Berg en Dal

Het Nederlandse deel van de Nederduitse Limes omvat 26 plekken langs de 2de-eeuwse Romeinse grens langs de rivier de Rijn. Samen met nog zo’n reeks locaties in wat nu Duitsland is, vormde het de noordoostelijke grens van de Romeinse provincie Germania Inferior. Deze Nederduitse Limes staat op de nominatie om in juli als werelderfgoed erkend te worden.

In het Duitse deel was ik al eens (Xanten) en ook in Nederland bezocht ik ooit het Nijmeegse Museum het Valkhof. Dit keer koos ik locatie #25: het Romeinse aquaduct bij Berg en Dal. Berg en Dal is een mooi villadorp vlakbij Nijmegen, waar in de Romeinse tijd een legioen van 5.000 soldaten gelegerd was. Het aquaduct was een militair aquaduct, dat de vesting van het legioen van vers water voorzag. Startend vanaf verschillende bronnen in Berg en Dal legden ze een watervoorziening aan. Deze maakte gebruik van een houten goot, waarvan niets bewaard is gebleven.

Er loopt een 7 kilometer lange wandelroute langs de sporen van het aquaduct. Deze begint bij de kerk in het centrum van Berg en Dal. Een website plus QR-codes onderweg leggen in detail uit wat er hier gebeurd is. Zowel de route als de website lijken te zijn ontworpen tijdens een vlaag van aandacht (en met een subsidiepotje). Ter plekke, in mei 2021, bleek de bewegwijzering schaars te zijn. Ik had de app maps.me en de globale kaart op de website nodig om bij de finish te komen.

Eigenlijk ligt het meest interessante deel al aan het begin. Dit is de plek van de natuurlijke bronnen, gunstig gelegen op het hoogste punt in de omgeving. Het meest opvallend is de onnatuurlijke diepe geul: uitgegraven door Romeinse troepen. Dit en andere delen langs de route liggen op privéterrein en zijn niet toegankelijk. Dat is jammer, want het zou de wandeling wel wat aangenamer hebben gemaakt. Nu is het meer een wandeling door de (vaak weelderige) wijken van Berg en Dal.

Hoe verder je op de route komt, hoe meer je je gaat afvragen “Wat doe ik hier?”. Het eindigt bij een reconstructie van het fundament van de Porta Romana, de voormalige toegangspoort tot het Romeinse kamp.

Het “Romeinse aquaduct” was trouwens misschien niet eens een aquaduct. Een van de informatieborden langs de weg laat doorschemeren dat het ‘aquaduct’ slechts een project was om de Romeinse soldaten bezig en in vorm te houden. Het werelderfgoednominatiedossier laat het bij “Hoewel een watergeul tot nu toe niet is aangetoond, is dit de voor de hand liggende verklaring”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s