#723: Baikalmeer

Wat is het?
Het Baikalmeer is het oudste en diepste meer ter wereld. Het heeft z’n eigen unieke planten- en dierenleven, zoals de Baikalrob: één van de weinige zeehondensoorten die in zoet water leven. Het meer ligt in het zuidoosten van Siberië en is ongeveer zo groot als België. Het wordt omringd door vijf natuurreservaten.

Cijfer: 8 (Aan het meer zelf is eigenlijk nog niet zoveel bijzonders te zien: ja het is groot en helder. Maar er zijn zoveel interessante dingen te ontdekken over het meer, zijn natuurlijke omgeving en zijn menselijke geschiedenis dat het blijft fascineren.)

Toegang: Er is geen entree te betalen. Het makkelijkst kom je er vanuit Irkoetsk, vanaf waar het nog een uur met de bus of de boot is naar het dichtstbijzijnde puntje van het meer.

Hoeveel tijd: Je kunt je er wel een week vermaken. Ik was er 2 volle dagen.

Opvallend: Mijn eerste blik op het meer was al een paar uur nadat ik per trein in Irkoetsk aankwam in de vroege ochtend. Ik pakte de veerboot ‘Raketa’, die me in een uurtje naar Listvyanka bracht. Dit is het meest toeristische deel van het meer. Er is een lange boulevard langs het meer, er zijn souvenirwinkels en bussen vol Chinezen.

Gelukkig was het prachtig weer en genoot ik van mijn wandeling langs het water. Het water is zo helder, ongelooflijk. In een restaurant at ik ‘Baikal vis’ – gebakken omul met rode bessensaus. De beste maaltijd van de hele reis! Vanaf de aanlegplaats van de veerboot was ik eerst naar rechts gelopen voor het restaurant, maar voor het Baikal museum moest ik weer helemaal de boulevard af naar links. Het museum is nogal ouderwets, het belangrijkste wat ik er van onthouden heb is hoe diep het meer is (1642m op z’n diepst). Ze hebben een aantal aquariumbakken waarin lokale vissen en kreeftjes zwemmen, plus 2 bolle Baikalrobben.

De volgende ochtend werd ik na het ontbijt opgehaald door gids Maxim voor mijn dagtour langs de zuidelijke kant van het meer. We rijden in zijn auto eerst zo’n 100 kilometer voordat we het meer in het zicht krijgen. Vanaf een uitkijkpunt met restaurantje zien we behalve het meer ook de twee spoorlijnen: één daarvan was de historische route om het meer en één de moderne.

We vervolgen de weg die zuidelijk langs het meer loopt. Bij de Sabelberg, in de winter een skioord, nemen we de stoeltjeslift omhoog om nog wat meer vergezichten te krijgen.

Daarna rijden we verder oostwaarts langs het meer. We verlaten de regio Irkoetsk en komen aan in de Republiek Boerjatië. De Boerjaten stammen af van inheemse bevolkingsgroepen en Mongoolse nomaden. Het zijn aanhangers van het Tibetaans boeddhisme. De republiek grenst aan Mongolië.

Een goede Russische gewoonte houden ze hier echter ook in ere: die van de datsja, het buitenhuis op het platteland. De meeste hier zijn maar kleine huisjes, maar ze hebben wel grote groentetuinen.

We lunchen langs de weg bij een restaurantje, met goede Lachman (Oezbeekse noedelsoep die je in heel Rusland wel op de kaart ziet) en kaaspannenkoekjes. Als drankje raadt de gids Baikal aan: een lokale frisdrank gebaseerd op water uit het Baikalmeer, gecombineerd met kruiden, zwarte thee en suiker. Het werd sinds 1969 in de Sovjet-Unie geproduceerd als tegenhanger van Coca-Cola. Het lijkt op cola en het smaakt ook een beetje zo, alleen in de nasmaak proef je de kruiden.

In de buurt van het plaatsje Tankhoy komen we aan bij de hoofdbestemming van deze dag: het Bajkalski Biosfeerreservaat. Het is één van de 5 natuurreservaten rondom het meer die ook tot het werelderfgoed behoren. Het omvat verschillende locaties, bij deze eerste is er een wandelpad aangelegd van een paar kilometer lang door de bossen en over het moerasgebied.

De gids heeft de wandeling al vast zo vaak gedaan dat hij mij alleen het rondje laat lopen. Om de paar honderd meter staan informatieborden, met ook Engelse teksten. Het bos bestaat vooral uit de Siberische den. Ook zie je veel gebogen wilgen, die door de dikke lagen sneeuw in de winters krom zijn gaan staan. Bij de dennen leven veel Siberische grondeekhoorns, die al krijsend voor mijn voeten wegrennen.

Het moerasgedeelte biedt open vergezichten op de omringende bergen, echt schitterend is het hier. Er lopen maar een paar wandelaars. En verder zijn er mensen bessen aan het plukken – die worden langs de kant van de weg ook verkocht.

Een paar kilometer verderop ligt een ander deel van dit natuurreservaat. Hier hebben ze een groots opgezet bezoekerscentrum. In 2 grote kooien bij de ingang zitten 2 sabelmarters: deze diertjes die hier in de bossen voorkomen waren vroeger veel gevraagd vanwege hun goede kwaliteit pels. Het zijn vooral nachtdieren en zelfs in gevangenschap laten ze zich zo aan het eind van de middag moeilijk vinden. We treffen uiteindelijk één van de twee onder een boomstam – meer dan zijn pels en één oor is er niet te zien.

We kijken nog wat rond in de tentoonstelling bij het bezoekerscentrum en in een nagebouwd oud stationnetje ernaast. Hierbinnen is een heel leuk schaalmodel gemaakt van hoe rond 1900 het treinverkeer rond het Baikalmeer in z’n werk ging. De trein ging bij Port Baikal op een veerboot, voer dan een stukje het meer over en kwam dan hier bij Tankhoy weer aan land.

Tot slot van de tour gaan we naar een vogelringstation. Hiervoor halen we eerst een vrijwilliger die er werkt op in het plaatsje en rijden dan samen nog 30 kilometer verder oostwaarts. Via een zandweg vol gaten en modder komen we weer aan de rand van het Baikalmeer terecht. Daar bevindt zich een historisch vogelringstation, dat al tientallen jaren (met korte onderbreking) statistieken over vogels rondom het Baikalmeer bijhoudt.

Ze hebben permanent 4 vrijwilligers aan het werk om elk uur de netten te controleren op vogels die zich hebben laten vangen. We komen er aan iets na 5 uur en de opbrengst van dit uur is maar matig: één blauwstaart (als ik de soort goed heb onthouden). Het is een klein en beetje dom vogeltje – 2 uur daarvoor was hij namelijk ook al in de netten terecht gekomen en geteld (hij had al een ringetje van een eerdere kennismaking).

Het echte ‘ringen’ van de vogels kunnen we dus bij gebrek aan vogels niet zien, maar de vrijwilligster legt wel van alles uit hoe dat in zijn werk gaat. Aan de hand van het arme proefvogeltje legt ze ook uit hoe ze gewogen worden en gemeten. Alle informatie komt in het grote boek en dan wordt de vogel weer vrijgelaten.

Op het terrein rond het vogelringstation hangen meerdere netten waar de vogels in gevangen worden. We lopen er een paar langs om te kijken of er nieuwe vogeltjes zijn, maar helaas.

Rond half 7 is de tour ten einde en wacht ons alleen nog de lange terugrit naar Irkoetsk. Het is 250 kilometer en 3,5 uur rijden, deels in het donker en over bergwegen.

Een gedachte over “#723: Baikalmeer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s