#679: Bursa

Wat is het?
Bursa en het nabijgelegen dorp Cumalikizik vormen de geboortegrond van het Ottomaanse Rijk uit het begin van de 14de eeuw. Het werelderfgoed omvat acht locaties met publieke, religieuze en commerciële gebouwen. Hoewel de hoofdstad al in 1413 naar Edirne en 40 jaar later naar Istanboel werd verplaatst, lieten veel grote Ottomaanse leiders zich begraven in wat als de spirituele hoofdstad van het rijk werd beschouwd.

Cijfer: 7,5 (Bursa is een heel prettige stad. Groot ook met 1,8 miljoen inwoners, dus je loopt je een ongeluk omdat het werelderfgoed over verschillende locaties verspreid ligt. Onder de monumenten zijn diverse pareltjes, zoals de Groene Tombe en de Grote Moskee. Turkije is sowieso een verademing na Bulgarije: een stuk vriendelijker, moderner én er is veel meer te zien).

Toegang: Ik heb nergens entree betaald.

Hoeveel tijd: Ik was er anderhalve dag (2 nachten), dat was prima.

Opvallend: Mijn hotel in Bursa ligt net binnen de Citadel, het oorspronkelijke gedeelte van de stad waar de Byzantijnen hun centrum hadden. De werelderfgoedlocaties liggen juist daarbuiten: toen de Ottomanen in 1339 de stad veroverden en een nieuw burgerlijk en religieus centrum opzetten, deden ze dat buiten de oude stadsmuren. Vanaf de Citadel heb je wel een goed uitzicht op de Grote Moskee met z’n 20 koepels en 2 minaretten.

Bursa2

Calligrafie in de Grote Moskee

Die Grote Moskee is ook mijn eerste doel van mijn wandeling door de stad. Buiten de gebedstijden kan iedereen daar zo naar binnen. Het is er druk met binnenlandse bezoekers, aan de vele foto’s die genomen worden te zien zijn daaronder ook veel toeristen. Deze moskee heeft een heel aparte indeling: in het midden, onder een soort atrium bedekt met een glazen koepel, is een grote fontein om je te reinigen voor het gebed. Daaromheen zijn allerlei nissen waarin gelovigen zich terug kunnen trekken. Ook nu zitten daar mensen te bidden. Het opvallendst zijn echter de grote teksten aan de muren – 192 gebeden en leuzen zijn in kalligrafie uitgewerkt door 41 schoonschrijvers.

De moskee maakt onderdeel uit van de Orhan Ghazi Kulliye, een complex dat ook een religieuze school, gemeenschapskeuken, badhuis en commerciële gebouwen omvatte. Deze laatste gebouwen zijn nu omgevormd tot een bazaar. Ook hier is het gezellig druk, mensen zitten op terrasjes te eten en te drinken of zomaar wat op een bankje rond te kijken. Vooral de voormalige zijdebeurs is een attractief omgevormd gebouw: twee verdiepingen met 95 kamers om een rechthoekig plein.

Bursa3

De voormalige zijdebeurs is nu een centrum met winkeltjes en terrassen

Het kost me anderhalf uur om dit deel van de stad te bekijken. Bij elk van de werelderfgoedcomponenten hebben ze hier in Bursa, net als in Istanbul trouwens, borden met uitleg in het Turks en Engels over de gebouwen geplaatst. Als er een UNESCO logo op staat is het één van de elementen van het werelderfgoed, is dat er niet dan is het ‘gewoon’ een monument of bezienswaardigheid.

De volgende ochtend ga ik te voet op weg naar één van de andere locaties : de Yesil (Mehmed I) Kulliye. Het ligt aan de andere kant van de rivier, een half uur lopen door de plezierige straten van Bursa. Ook dit complex bestaat weer uit een aantal gebouwen dat bij elkaar hoort. Het belangrijkst zijn de Groene Moskee en de Groene Tombe. De Tombe omvat het mausoleum van Mehmed I, de 5de Ottomaanse sultan. Hij is trouwens niet groen, maar blauw met turquoise. Erg prachtig van binnen. Ik ben er tegelijk met een bus vol Turkse bejaarden.

Bursa4

De Groene Tombe (mausoleum van de 5de Ottomaanse sultan)

Tegenover de Tombe ligt de Groene Moskee. Deze is wit van buiten, maar kent van binnen wel wat groentinten. Hij is in een totaal andere stijl gebouwd dan de Grote Moskee waar ik gisteren was. Wat intiemer, haast Perzisch met de vele tegels en de goud-met-blauw uitgewerkte muqarnas (gedecoreerde stenen nissen).

Bursa5

In de Groene Moskee

Tegen het eind van de ochtend maak ik me op voor de trip naar een derde werelderfgoedlocatie. Dat is het dorp Cumalikizik. Je moet er met bus 22 kunnen komen, maar ik zie langs de hoofdstraat alle getallen bij de bushaltes staan behalve 22. De openbaar vervoer-app op mijn telefoon zegt dat je er ook met de metro kunt komen, dus dat doe ik dan maar. De metro van Bursa ziet er nog heel nieuw uit en is efficiënt zoals je van een metro mag verwachten. In een minuut of 20 sta ik op het station van Cumalikizik. Vanaf daar blijkt het dorp nog een half uur lopen te zijn. Gelukkig razen er allemaal minibusjes voorbij met die bestemming, dus voor 30 cent wordt ik netjes afgezet op het centrale plein.

Bursa6

Plein van Cumalikizik met eeuwenoude boom

Cumalikizik is een vreemde eend onder de 8 werelderfgoedlocaties van Bursa: het ligt buiten de stad en is een boerendorp. Het stamt echter uit dezelfde vroege beginperiode van het Ottomaanse rijk als de monumenten in Bursa. Dit dorp, samen met vele andere die nu niet meer in originele staat bestaan, leverde voedsel aan de stad en haar nieuwe heersers.

Het blijkt superdruk in de nauwe straatjes van Cumalikizik. Zelfs een bus met Chinese toeristen heeft het dorp weten te vinden. Bij elk huisje worden wel souvenirs verkocht of kun je wat eten en drinken. Het enige dat je er kunt doen is de ene, met verraderlijk ongelijke stenen bedekte weg omhoog lopen en de andere weer terug. De gekleurde, soms vervallen huizen zijn wel fotogeniek. Ik ga nog lunchen op een terras waar ze alleen Turks spreken en geen menu hebben – ik wijs maar aan wat mijn buren ook hebben: een compleet Turks boerenontbijt, bestaande uit vers brood en 11 schaaltjes met olijven, kaas, tomaten en meer lokale producten.

Bursa7

In de straten van Cumalikizik

Een gedachte over “#679: Bursa

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s