Teylers Museum

Het Teylers Museum in Haarlem is één van de kandidaten op de Nederlandse Voorlopige Lijst voor het Werelderfgoed. Ik was er in 2010 al eens geweest en niet al te zeer onder de indruk geraakt. Sindsdien zijn ze echter druk aan het verbouwen geslagen, en is onder andere vorig jaar het laboratorium van de natuurkundige Lorentz voor publiek geopend. Dus na vooraf via internet voor een forse 14,5 EUR een kaartje te hebben bemachtigd, toog ik zondagochtend naar Haarlem.

Teylers1

De ingang van het Teylers Museum aan het Spaarne in Haarlem

Ik had me voorgenomen om ook nog wat goede foto’s van de buitenkant van het museum te maken. Vanaf de overkant van de rivier de Spaarne heb je namelijk een mooi zicht op het pand uit 1778. Maar om onverklaarbare reden ligt er een onooglijk ‘museumschip’ voor de deur. Weg uitzicht. Daarnaast motregent het al een tijdje, dus ik schuil maar in de entree tot het museum open gaat.

Teylers is opgericht als “kennisinstituut door en voor burgers”, voortkomend uit de idealen van de Verlichting. Dat betekent dat voorwerpen van kunst en wetenschap hier zijn bijeengebracht. Ze worden nog steeds in hun oorspronkelijke context tentoongesteld: houten kasten vol met materialen. De ruimtes worden vooral door daglicht verlicht, dus het is op een druilerige dag als deze een beetje duister allemaal.

Teylers2

De eerste zaal, met daarin de batterij van de Grote Elektriseermachine

De best bewaard gebleven ruimte uit het originele, 18de eeuwse Teylers is de ovale zaal. Zowel de ruimte als de tentoongestelde objecten zijn door de eeuwen heen nauwelijks veranderd. In de schilderijenzaal ernaast is op een schilderij te zien hoe de zaal er begin 19de eeuw uit zag – veel details zijn nog steeds herkenbaar. In de ovale zaal werden experimenten aan bezoekers voorgedaan.

In de vitrinekasten langs de muren staan wetenschappelijke instrumenten. Er staan wel bordjes bij maar ik heb geen idee wat de bedoeling van die instrumenten was. In het middengedeelte van de ruimte liggen keurig gecategoriseerd ontelbare stukjes gesteente.

Teylers3

Ovale zaal

Teylers4

Om half 12 start de rondleiding door het Lorentz Lab. Samen met een stuk of 20 andere bezoekers bereik ik via een lift een tot vorig jaar afgesloten deel van het museum. Hier lag het laboratorium van de Nederlandse natuurkundige Lorentz. De tour wordt gegeven door 2 acteurs, die het leven van Lorentz toelichten en naspelen. Het is een wat bijzondere vorm van museumbezoek, maar zonder toelichting wat er zich hier een eeuw geleden heeft afgespeeld zeggen deze ruimtes niks.

We krijgen eerst een soort hoorcollege in de modern uitziende laboratoriumruimte. Hier wordt de levensloop verteld van het jonge genie, dat in 1902 de Nobelprijs voor Natuurkunde ontving. Ook worden natuurkundige ontdekkingen uit zijn tijd simpel nagespeeld. Het is een beetje een lange zit, maar gelukkig mogen we nog twee ruimtes bekijken.

Teylers5

Reclame voor het Lorentz Lab.  In het lab zelf mag niet worden gefotografeerd.

Ernaast ligt de voormalige werkkamer van Lorentz, waar zijn correspondentie met o.a. Einstein wordt uitgelicht. De rondleiding kent een spectaculair slot bij een replica van de ‘Grote Elektriseermachine’. In tegenstelling tot bij het bezoek van Napoleon in 1811 en dat van koning Willem-Alexander vorig jaar, werkt de machine en zien we de vonken overspringen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s