Carthago in Leiden

Het was lang geleden dat ik weer eens in Leiden was. Tussen 1988 en 1994 kwam ik er bijna dagelijks om de universiteit te bezoeken. Nu ga ik er, op wat de eerste lentedag van het jaar lijkt, op bezoek bij het Rijksmuseum voor Oudheden.

Leiden0

Leidens stadsgezicht

Er is niet veel veranderd in de stad. Nou ja, dat moderne stationsgebouw dan. En de Starbucks, Jumbo en Shabu Shabu zaten vroeger ook niet langs de route van station naar centrum. Verder is het zoals altijd druk met fietsers en liggen de grachtjes er mooi bij.

Het museum ligt aan één van de grachten, het prestigieuze Rapenburg. Ik ben er wel eens eerder geweest, maar dat is zo lang geleden. Nu sta ik er bij de openingstijd om 10 uur op de stoep. Het is dan gelukkig nog vrij rustig. De entreeprijs is gestegen tot 12 EUR, waarvan 2,5 EUR speciaal voor de tentoonstelling over Carthago.

Leiden4

Godin met een leeuwenhoofd

De tentoonstelling beslaat 2 verdiepingen van het museum. De eerste verdieping is gewijd aan Punisch Carthago: de stad werd gesticht door de Feniciërs uit het gebied rond Tyrus (tegenwoordig in Libanon ) . Zij brachten hun goden en godinnen mee, en creëerden een stadstaat met een verregaand handelsnetwerk en enorme militaire macht. Vooral deze periode is een uniek stuk van Noord-Afrikaanse geschiedenis, die vaak wordt overschaduwd door het Romeinse Carthago.

Tijdens het lezen van de uitlegbordjes bij de vitrines wordt het me al snel duidelijk dat de tentoonstelling de titel “Carthago” nogal ruim opvat. Veel objecten die worden getoond zijn gevonden in andere Tunesische plaatsen zoals Kerkuane en El Jem. Het “Carthaagse Rijk ” zou een betere naam geweest. Maar ook die andere plaatsen zijn werelderfgoederen, dus mij maakt het niet veel uit.

Leiden2

Carthaagse glasproductie uit de 4de-3de eeuw voor Christus

De tentoonstelling op de tweede verdieping richt zich op het Romeinse Carthago. Nadat de Romeinen de Punische stad in 146 voor Christus te gronde richtten, herbouwden ze het jaren later in Romeinse stijl. De overblijfselen van deze periode verwijzen duidelijk naar de Romeinse beschaving (zoals mozaïeken en gebeeldhouwde hoofden) , maar het oosterse en multiculturele karakter van de stad is nog steeds merkbaar. Ik vond de talrijke steles erg interessant, die zijn vaak versierd met het hoofd van Baal-Hammon of een andere Carthaagse god of godin.

Concluderend moet ik zeggen dat ik meer van de tentoonstelling had verwacht: ik was er klaar mee in ongeveer 40 minuten. Er wordt geen duidelijk verhaal verteld, het is “gewoon” een stel (vaak erg mooie) voorwerpen gevonden in Tunesië en gerangschikt op thema.

Leiden1

Stele met het hoofd van Baal Hammon

Dus ik had nog tijd over voor de permanente collectie van het museum. Leiden is de oudste universiteitsstad van Nederland (1575), en dit archeologisch museum werd ook al opgericht in 1818. Het is heel typisch voor zijn soort: het heeft een omvangrijke collectie voorwerpen die uit den vreemde zijn meegebracht door vroege ontdekkingsreizigers en verzamelaars. Je ziet hier voorbeelden van alle belangrijke beschavingen uit het Nabije Oosten. De Egyptische regering schonk het museum zelfs een complete tempel, als beloning voor de Nederlandse hulp bij de bescherming van cultuurschatten tijdens de bouw van de Aswandam.

Ik was vooral op zoek naar herinneringen aan de Nineveh-vallei in Irak – precies een jaar geleden was ik binnen een paar kilometer van deze grootse archeologische vindplaatsen, die deze week zo droevig in het nieuws kwamen. En hoewel ik denk dat cultuurobjecten het beste op de originele plaats kunnen blijven, ben ik nu blij dat we nog een aantal Assyrische “souvenirs” uit Nimrud en Nineveh in Leiden kunnen zien.

Leiden3

Assyrische sculptuur uit Nimrud (Irak)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s