#515: Crespi d’Adda

Wat is het?
Crespi d’Adda is een compleet en authentiek voorbeeld van een voormalige fabrieksnederzetting. Het werd gebouwd in 1878 door de textielfamilie Crespi als huisvesting voor haar arbeiders. Geboren uit idealistische motieven probeerden ze een zelfvoorzienende gemeenschap in te richten. De ruime huizen van de arbeiders hebben allemaal een eigen tuin, en in het dorp zijn alle basisvoorzieningen zoals kerk en school aanwezig.

Cijfer: 6 (Vooraf had ik er geen al te beste verhalen over gehoord: het zou vervallen zijn, en er is niet veel te zien. Maar gesterkt door het zonnige weer en de aanwezigheid van meer dagjesmensen viel het mij alleszins mee. Het lijkt erg op Saltaire, de Engelse industriestad waar ik eerder dit jaar was. De huizen zijn hier in Crespi d’Adda alleen veel mooier, kleuriger en allemaal vrijstaand met een eigen tuin. Ook de architectuur van de grote fabriek is fraai. Helaas mag je er niet naar binnen. Het is de vraag wat de toekomst brengt voor Crespi d’Adda: eerder dit jaar zijn de fabrieksgebouwen gekocht door een Italiaanse ondernemer en ex-voetballer, met de bedoeling om het op te knappen en er het hoofdkwartier van zijn bedrijf van te maken).

Toegang: Het is een bewoond plaatsje, dus je kunt gewoon naar binnenrijden. Jammer genoeg is er niets geopend wat inzicht geeft in hoe de fabriek en de arbeiders ooit gewerkt hebben.

Hoeveel tijd: Ik heb er een uurtje in de winterzon rondgelopen.

Opvallend: De familie Crespi zorgde goed voor haar arbeiders, in een tijd waarin vanuit de staat nog geen sociale voorzieningen bestonden. Crespi d’Adda werd de eerste stad in Italië met elektrische straatverlichting. Iets anders “moderns” zijn de wasbakken in de open lucht, in het centrum van de stad. Zo hoefden de vrouwen niet naar de rivier te lopen om hun was te doen. Een oude lokale man spreekt me aan als ik er foto’s van aan het maken ben. “Het water om te wassen was zoooo koud in de winter…”.

De wasbekkens

De wasbekkens

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s