Te voet door Beiroet

Beiroet is een opmerkelijke verschijning als je aan komt vliegen vanaf de Middellandse Zee. Het is een erg grote stad die alle ruimte bedekt tussen zee en bergen. En het staat vol hoogbouw: de ene torenflat na de andere. Sommige glimmend nieuw, andere triest beton. Zo vol met flats heb ik het zelden gezien. In Brazilië misschien. Er wonen ook maar liefst 2 miljoen mensen.

Op mijn eerste verkenningsronde loop ik naar de promenade, de Corniche. Deze ligt laag aan de waterkant, en je moet dus heel wat hoogteverschil overbruggen. De inwoners van Beiroet vermaken zich hier met rolschaatsen, badmintonnen, fietsen en joggen. Een ontspannen eerste kennismaking met de Libanese hoofdstad.

Flats langs de Corniche

De volgende ochtend ga ik serieus aan de wandel. Het eerste doel van de dag is het Nationaal Museum. Dat ligt helemaal aan de andere kant van het centrum. Ik doe er bijna een uur over, maar dat geeft niet want je wandelt hier rustig en gemakkelijk. De straten zijn schoon, er zijn trottoirs en er is geen straathandel. Je moet alleen af en toe omlopen voor een barricade – om allerlei redenen zijn straten en delen daarvan afgesloten. Voor de grote banken mag je niet parkeren, op elke straathoek staat particuliere beveiliging en dan heb je nog posten van het leger zoals voor de Franse ambassade. Ze nemen geen enkel risico meer, zo lijkt het.

Het Nationaal Museum zit in een klassiek gerestaureerd gebouw uit de jaren 30. Aangrijpend is de korte film die er te zien is over hoe het museum de oorlog door is gekomen. Het gebouw was grotendeels kapotgeschoten, maar de grote objecten hadden ze in beton gegoten. Na de oorlog hakten ze het beton er weer af, en de standbeelden en sarcofagen kwamen weer tevoorschijn. Wat minder goed waren de kleine objecten eraan toe: die hadden in een vochtige kelder gelegen.

Het nieuwe museum is open sinds 1999. Het bestaat uit twee verdiepingen. Beneden staan de pareltjes uit Byblos, Baalbek en Tyre: de oude Phoenicische en Romeinse steden. De oudste standbeelden en sarcofagen zijn door Egyptische voorbeelden beïnvloed. Boven staan vitrines vol kleine beeldjes, van brons, steen, glas. Ook sieraden, en geïmporteerd Grieks keramiek.  Net als beneden lijken de conservatoren zich te hebben beperkt tot de echte kwaliteitsstukken.

De benedenverdieping van het museum, met de grote stukken zoals standbeelden en sarcofagen

En natuurlijk moet ik daarna weer het hele eind teruglopen. Met een break in een restaurant voor lunch valt het allemaal wel mee.

Dan heb ik om half 4 nog een wandeltour gepland staan. Wekelijks geeft Ronny van Walk Beirut een rondleiding door zijn stad. Op het afgesproken tijdstip verzamelen zich niet minder dan 40 mensen bij het vertrekpunt. Ze komen uit alle windstreken, het zijn studenten, toeristen, Libanese Amerikanen.

Mijn twijfels over een tour doen met zo’n grote groep verdwijnen snel. Ronny blijkt een zeer geoefend spreker, en hij laat ons op trappen en hekjes zitten om ontspannen naar zijn verhalen te kunnen luisteren. De tour start bij de Nationale Bank van Libanon, een stop om het monetaire systeem uit te leggen (de Libanese pond is gekoppeld aan de dollar, 1 dollar is 1500 pond). En meteen ook maar het ingewikkelde politieke en sociale systeem dat de balans probeert te bewaren tussen de 18 religies die het land rijk is.

We lopen eerst door een stukje Beiroet waar nog traditionele huizen staan uit de Ottomaanse periode, aan het begin van de 20e eeuw. Goed voor een verhaal over huur en huisbezit. Verder oostwaarts komen we bij één van de meest pregnante overblijfselen uit de Libanese burgeroorlog: de Holiday Inn. Dit luxe hotel heeft maar een jaar als hotel dienst gedaan, daarna ging het vanaf 1975 als speelbal heen en weer tussen alle vechtende partijen. De kogelgaten zitten overal. Nu wordt het gebruikt als opslagplaats voor het Libanese leger, en streng bewaakt. Foto’s maken kan alleen van een afstandje.

Beiroet Holiday Inn, berucht in de Burgeroorlog

In de straat voor het Holiday Inn is het erg druk met verkeer, wat leidt tot hilarische situaties als Ronny gewoon voor de hele groep zijn verhaal staat te doen. Sommige autobestuurders toeteren vrolijk, andere hangen uit het raam om de buitenlandse bezoekers te begroeten of gaan gewoon even stilstaan om mee te luisteren. In de eerste auto die stopt blijkt Ronny’s vader te zitten. En in een volgende een heel enthousiaste tante – in een peperdure cremekleurige terreinwagen overigens.

We lopen verder het centrum in, destijds bekend als de Green Zone. Veel heeft de oorlog niet overleefd. Hier wordt al 22 jaar flink gebouwd, en nog steeds zie je veel bouwplaatsen en hijskranen. Grote winkelcentra en luxe appartementencomplexen zijn al af. Het geld straalt er hier van af in de straten.

In deze buurt ligt ook de oude joodse wijk. Er wonen overigens geen joden meer in Beiroet, en alle huizen staan leeg. Alleen de synagoge wordt met wat buitenlands geld langzaamaan opgeknapt. Hier mag je ook niet fotograferen, en er is stricte bewaking.

Levendiger is het rond het autoloze plein Place de L’Etoile. Hier spelen kleine kinderen op straat en staat het vol met terrassen. We hebben een korte stop hier, en ik koop een ijsje.

Place de L'Etoile

De route eindigt in de buurt van het Martelaarsplein. Ronny heeft foto’s bij zich hoe bruisend het hier vroeger was. Nu is het een kale vlakte, waar eigenlijk alleen het nog half kapotgeschoten standbeeld van de martelaren uit de Ottomaanse en Franse periode overeind staat. Het is dé plek voor demonstraties, de laatste echt grote in 2006 pro en contra de Syrische invloed op Libanon. Gek genoeg is het nu in Libanon erg rustig terwijl de rest van de Arabische wereld het afgelopen jaar in opstand is gekomen. Maar Ronny verwacht dat het over een tijdje wel weer andersom zal zijn.

Na 3,5 uur eindigt deze enerverende wandeltour. Mijn hoofd zit vol feitjes en verhalen: over Romeinse opgravingen, de evangelisch Armeens-protestantse kerk (een Armeense religie die ze in Armenië zelf niet eens kennen) en al het andere waardoor Beiroet veel meer is dan wat je aan de oppervlakte ziet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s